Դաս 14. Տեսողության և լսողության խանգարումների կանխարգելումը և շտկումը (էջ 49-52)
- Դասի նպատակներ
- Գիտելիք [Կ8-ՄՕ-ԿԳ.3, Կ8-ՄՕ-ԿԳ.4]: Սովորողը կբնութագրի տեսողության հիմնական օպտիկական խանգարումները (կարճատեսություն և հեռատեսություն), դրանց առաջացման պատճառները (ակնագնդի ձևի և ակնաբյուրեղի կորության փոփոխություններ), լույսի կիզակետման առանձնահատկությունները և շտկման օպտիկական եղանակները (երկգոգավոր և երկուռուցիկ ոսպնյակներ), կնկարագրի աստիգմատիզմի, շլության, կատարակտի, գլաուկոմայի և դալտոնիզմի էությունը, ինչպես նաև լսողական վերլուծիչի խանգարումները (օտիտ, ծծմբախցան, ակուստիկ տրավմա), ռիսկի գործոնները և լսողության շտկման ժամանակակից մեթոդները (լսողական սարքեր, կոխլեար իմպլանտացիա): Հմտություն [ՄԴ-12]: Սովորողը կզարգացնի ցանցաթաղանթի վրա լույսի կիզակետման օպտիկական գծապատկերները վերլուծելու և տարբերակելու, կարճատեսության և հեռատեսության համեմատական մատրիցը լրացնելու, գործնականում տեսողության և լսողության հիգիենայի կանոնները (30-35 սմ հեռավորություն, 20-20-20 կանոն, 60/60 աուդիո կանոն) կիրառելու և մեխանիկական ժամացույցով լսողական զգայությունը չափելու հմտությունները: Արժեքային համակարգ [ՀՊՉ-14]: Գիտակցել սեփական զգայարանների (տեսողություն և լսողություն) պահպանման բացառիկ արժեքը թվային գերծանրաբեռնվածության դարաշրջանում, դրսևորել անձնական պատասխանատվություն առողջ ապրելակերպի և հիգիենայի նկատմամբ, ինչպես նաև ձևավորել խորը հարգանք, կարեկցանք և ներառական վերաբերմունք տեսողության և լսողության սահմանափակումներ ունեցող անձանց ու ժեստերի լեզվի մշակույթի հանդեպ:
- Միջառարկայական կապեր
- Ֆիզիկա (Երկրաչափական օպտիկա և Ակուստիկա): Լույսի բեկումը թափանցիկ միջավայրերում, ոսպնյակների բեկող ուժը (դիոպտրիա), հավաքող (երկուռուցիկ) և ցրող (երկգոգավոր) ոսպնյակներով ճառագայթների կիզակետումը, ձայնային տատանումների ինտենսիվություն (դեցիբելներ), ակուստիկ ալիքների կլանումը և ճնշման հավասարեցումը: Առողջ ապրելակերպ և Էրգոնոմիկա: Աշխատանքային սեղանի ճիշտ կահավորումը, էկրանային լուսավորությունը, կապույտ լույսի (Blue Light) ազդեցությունը, աղմկային աղտոտվածության վտանգները և սենսորային հիգիենան:
- Խաչվող հասկացություններ
- Կառուցվածք և գործառույթ: Ակնագնդի երկարության նույնիսկ մեկ միլիմետրի շեղումը կամ ակնաբյուրեղի առաձգականության կորուստը խախտում է լույսի կիզակետումը ցանցաթաղանթի վրա՝ առաջացնելով կարճատեսություն կամ հեռատեսություն, որը պահանջում է արհեստական ոսպնյակների օպտիկական շտկում: Պատճառ և հետևանք: Երկարատև էկրանային ծանրաբեռնվածությունը բերում է թարթչային մկանների սպազմի (սպազմ ակոմոդացիայի), իսկ ականջակալներով բարձր երաժշտությունը պատճառ է դառնում խխունջի մազակազմ բջիջների անդարձելի մեռուկացման և խլության:
- Միջին դպրոցի ՀՊՉ վերջնարդյունքներ
- **Առարկայական, միջին դպրոցի և ՀՊՉ վերջնարդյունքներ:** Կ8-ՄՕ-ԿԳ.3, Կ8-ՄՕ-ԿԳ.4 (Առարկայական չափորոշիչ): Քննարկել շրջակա միջավայրի և կենսակերպի ազդեցությունը զգայարանների առողջության վրա, փաստարկների միջոցով հիմնավորել, որ կենսաբանության և բժշկության նվաճումները (օպտիկական շտկում, կոխլեար իմպլանտացիա) թույլ են տալիս շտկել խանգարումները և բարելավել մարդկանց կյանքի որակը: ՄԴ-12 (Միջին դպրոցի վերջնարդյունք): Բնութագրել սենսորային համակարգերում տեղի ունեցող երևույթները, կատարել պարզ հետազոտություններ, գծագրել աչքի օպտիկական սխեմաներ, ձևակերպել գիտական հարցեր և կայացնել փաստարկված որոշումներ: ՀՊՉ Հ2 (Մաթեմատիկական և գիտատեխնիկական կարողունակություն). Ցուցաբերել փորձարարական/հետազոտական տվյալներ մշակելու և մեկնաբանելու կարողունակություն: ՀՊՉ Հ6 (Ինքնաճանաչողական և սոցիալական կարողունակություն). Ցուցաբերել թիմային արդյունավետ համագործակցության և հաղորդակցման հմտություններ: ՀՊՉ Հ8 (Ֆիզիկական կուլտուրայի և առողջ ապրելակերպի կարողունակություն). Կայացնել սենսորային համակարգերի (զգայարանների) պահպանմանն ուղղված առողջապահական հիմնավորված որոշումներ և կատարել ճիշտ ընտրություն: Առաջնորդական վերջնարդյունք՝ ՄԻԱՍԻՆ ԲԱՑԱՀԱՅՏԵԼ (Collaborative Discovery): Սովորողը դրսևորում է թիմային աշխատանքում առողջապահական և կլինիկական իրավիճակները համատեղ հետազոտելու, օպտիկական ու ակուստիկ տվյալները վերլուծելու և սենսորային հիգիենայի հիմնավորված եզրակացությունները վստահ ներկայացնելու առաջնորդական հմտություն:
- Ուսուցչի նշում
- **1.:** Ախտորոշել նախորդ դասի (Ճաշակելիքի, հոտառության և շոշափելիքի վերլուծիչներ) յուրացման մակարդակը բլից-ստուգման միջոցով: **2.:** Խթանել սովորողների ճանաչողական հետաքրքրությունը գիտական առեղծվածի միջոցով՝ բացահայտելով թվային դարաշրջանում տեսողության և լսողության վաղաժամ ծերացման և օպտիկական խոտորումների պատճառները: **3.:** Կազմակերպել խմբային հետազոտություն 4 մասնագիտացված հետազոտական կենտրոններով՝ ուսումնասիրելով օպտիկական խանգարումները, տեսողության հիգիենան, լսողության ռիսկի գործոնները և լսողության շտկման բիոտեխնոլոգիաները: **4.:** Համակարգել ստացված գիտելիքները համեմատական մատրիցի, ձևավորող անհատական աշխատանքի («Կարծրատիպի կոտրում»), մտքի քարտեզի և տարբերակված տնային գիտափորձի միջոցով:
Կիրառվող մեթոդը՝ «Սենսորային աուդիտ և քիմիա-տակտիլ բլից» (նախորդ դասի՝ Ճաշակելիքի, հոտառության և շոշափելիքի վերլուծիչների վերաբերյալ)։ Մանկավարժական բովանդակություն: 5 փակ հարցերից բաղկացած արագ ճեպազ
Դասի սկիզբ5 րոպե
Կիրառվող մեթոդը՝ «Սենսորային աուդիտ և քիմիա-տակտիլ բլից» (նախորդ դասի՝ Ճաշակելիքի, հոտառության և շոշափելիքի վերլուծիչների վերաբերյալ)։
Մանկավարժական բովանդակություն:
5 փակ հարցերից բաղկացած արագ ճեպազրույց-թեստ՝ 1 ճիշտ թավատառ և 3 կարճ սխալ պատասխաններով.
1. Լեզվի ո՞ր պտկիկներն են պատասխանատու քիմիական համերի ընկալման համար.
ա) Միայն թելանման պտկիկները
բ) Սնկաձև, թերթաձև և պատնեշավոր պտկիկները
գ) Լեզվի մկանաթելերը
դ) Ենթալեզվային գեղձերը
2. Որտե՞ղ է գտնվում հոտառական վերլուծիչի կենտրոնական բաժինը.
ա) Ծոծրակային բլթում
բ) Մեծ կիսագնդերի կեղևի քունքային բլթում
գ) Ուղեղիկում
դ) Երկարավուն ուղեղում
3. Մաշկի ո՞ր ընկալիչներն են ընկալում սառնությունը.
ա) Ռուֆինիի մարմնիկները
բ) Կրաուզեի սրվակները
գ) Պաչինիի մարմնիկները
դ) Մեյսների մարմնիկները
4. Ինչո՞ւ են կույրերը կարողանում մատների ծայրերով կարդալ Բրայլի գրքերը.
ա) Մատների ծայրերում մաշկը չափազանց հաստ է
բ) Մատների ծայրերում կա շոշափողական ընկալիչների ամենաբարձր խտությունը
գ) Կույրերի մոտ առաջանում են նոր տեսակի ֆոտոընկալիչներ
դ) Տեսողական նյարդը միանում է մատների նյարդերին
5. Ո՞րն է պատճառը, որ մրսածության ժամանակ ուտելիքը թվում է անհամ.
ա) Լեզվի բոլոր պտկիկները ոչնչանում են
բ) Քթի լորձաթաղանթի այտուցի պատճառով անջատվում է հոտառությունը, իսկ համի 80%-ը հոտառությունն է
գ) Թուքը դադարում է արտադրվել
դ) Ստամոքսահյութը կորցնում է թթվայնությունը
Նոր նյութի հաղորդում/ամրապնդում35 րոպե
Քայլ 1. Ներգրավում/Խթանում7 րոպե
Կիրառվող մեթոդը՝ «Կոգնիտիվ առեղծված» և «Շրջվիր և խոսիր» (Turn and Talk)։
Մանկավարժական խայծ՝ «Թվային դարաշրջանի մթագնումը և անտեսանելի աղմուկը. Ինչո՞ւ են 21-րդ դարի երիտասարդների աչքերն ու ականջները ծերանում ռեկորդային արագությամբ»:
Ուսուցիչը դասարանին առաջադրում է երկու հրահրող փաստ.
1. «Աշխարհի միլիոնավոր պատանիներ այսօր տառապում են կարճատեսությամբ, իսկ ականջակալներով մշտապես բարձր երաժշտություն լսող 15-ամյա երիտասարդի լսողական ընկալիչների մաշվածությունը հաճախ հավասարվում է 65-ամյա տարեց մարդու ականջի վիճակին: Ինչո՞ւ է տեխնոլոգիական առաջընթացը հարվածում հենց մեր աչքերին ու ականջներին»:
2. «Ինչո՞ւ են կարճատես մարդիկ հեռուն նայելիս ակամա կկոցում աչքերը, և ինչպե՞ս է ապակու մի կտորը (ակնոցը) վայրկյանական վերականգնում աշխարհի կատարյալ հստակությունը»:
Այսինքն՝ Զարմանքի շերտ: Բնության օպտիկական խցիկն ընդդեմ արհեստական գերծանրաբեռնվածության:
Մարդու էվոլյուցիայի միլիոնավոր տարիների ընթացքում աչքը ծրագրավորվել է նայելու հեռու հորիզոններին, որսին և բնության փոփոխվող լույսին, իսկ ականջը՝ որսալու տերևների խշշոցն ու վտանգի նուրբ ձայները: Թվային դարաշրջանում մարդը ստիպում է աչքի թարթչային մկաններին ժամերով մնալ 30 սմ հեռավորության վրա սառած, իսկ ականջակալների ուղղակի ակուստիկ հարվածներով անդարձելիորեն սպանում է խխունջի նուրբ մազակազմ ընկալիչները:
Մանկավարժական երկխոսություն.
Ուսուցիչ. Երբ մենք երկար նայում ենք հեռախոսի էկրանին, ի՞նչ է կատարվում աչքի ակնաբյուրեղի հետ:
Աշակերտ. Թարթչային մկանները անընդհատ կծկված են մնում, որպեսզի ակնաբյուրեղը ուռուցիկ լինի, և մկանները հոգնում են ու սպազմի ենթարկվում:
Ուսուցիչ. Հիանալի՛ է: Ահա թե ինչու է առաջանում «կեղծ կարճատեսություն», իսկ հետո ակնագունդը կարող է երկարել՝ առաջացնելով իսկական կարճատեսություն:
Քայլ 2. Իմաստի ընկալում18 րոպե
Հայկական համատեքստ
Կիրառվող մեթոդը՝ «Առողջապահական և օպտիկա-ակուստիկ հետազոտական կենտրոններ» (Կենտրոններով աշխատանք) 4 մասնագիտացված հետազոտական կենտրոններով:
Հետազոտական կենտրոնների բովանդակությունը.
• Կենտրոն 1. Տեսողության օպտիկական խանգարումների և ոսպնյակների լաբորատորիա:
- Առաջադրանք: Ուսումնասիրել կարճատեսության (միոպիա) և հեռատեսության (հիպերմետրոպիա) անատոմիական մեխանիզմները (ակնագնդի երկարավուն/կարճացած առանցք կամ ակնաբյուրեղի բեկող ուժ): Պարզել, թե որտեղ են կիզակետվում լույսի ճառագայթները (ցանցաթաղանթից առաջ թե հետո), և ինչպիսի ոսպնյակներով (երկգոգավոր թե երկուռուցիկ) են շտկվում դրանք: Ծանոթանալ աստիգմատիզմի, շլության, կատարակտի և գլաուկոմայի էությանը:
- Գիտական եզրակացություն: Կարճատեսության դեպքում ճառագայթները կիզակետվում են ցանցաթաղանթից ԱՌԱՋ և շտկվում են երկգոգավոր (ցրող) ոսպնյակներով: Հեռատեսության դեպքում ճառագայթները կիզակետվում են ցանցաթաղանթից ՀԵՏՈ և շտկվում են երկուռուցիկ (հավաքող) ոսպնյակներով:
• Կենտրոն 2. Տեսողության հիգիենայի, էրգոնոմիկայի և վարժությունների բյուրո:
- Առաջադրանք: Ուսումնասիրել աչքի հիգիենայի հիմնական կանոնները՝ ընթերցանության օպտիմալ հեռավորությունը (30-35 սմ), լույսի ուղղությունը (ձախ կողմից), շարժվող տրանսպորտում և պառկած կարդալու վտանգները, 20-20-20 կանոնը (յուրաքանչյուր 20 րոպեն մեկ 20 վայրկյան նայել 6 մետր հեռու), ակնաշարժ վարժությունները և վիտամին A-ի դերը ռոդոպսինի վերականգնման մեջ:
- Գիտական եզրակացություն: Էկրաններից կապույտ լույսի երկարատև ազդեցությունը և անշարժ լարվածությունը խաթարում են ակոմոդացիան: Հիգիենայի և վարժությունների կանոնավոր պահպանումը կանխում է տեսողության վատթարացումը:
• Կենտրոն 3. Լսողական վերլուծիչի ռիսկի գործոնների և պաթոլոգիայի կենտրոն:
- Առաջադրանք: Ուսումնասիրել լսողության խանգարումների գլխավոր պատճառները՝ ականջի վնասվածքներ, ախտածին բակտերիաներ և սնկեր (օտիտ՝ միջին ականջի բորբոքում), միջավայրի բարձր ճնշում (պայթյունի հետևանքով թմբկաթաղանթի պատռվածք), լսողական անցքում կողմնակի առարկաներ (լուցկի, մազակալ) մտցնելու վտանգը, ծծմբախցանների գոյացումը և քրոնիկական աղմուկը:
- Գիտական եզրակացություն: Լսողական անցուղու սուր առարկաներով մաքրումը կարող է մեխանիկորեն պատռել թմբկաթաղանթը, իսկ կոկորդի վարակները եվստախյան փողով կարող են անցնել միջին ականջ՝ առաջացնելով ծանր լսողություն:
• Կենտրոն 4. Լսողության շտկման բիոտեխնոլոգիաների և աուդիո-էթիկայի գիլդիա:
- Առաջադրանք: Ուսումնասիրել լսողության շտկման ժամանակակից ձեռքբերումները՝ լսողական սարքերի (ակուստիկ ուժեղացուցիչներ) և կոխլեար իմպլանտների (խխունջի մեջ էլեկտրոդների ներդրում, որոնք անմիջապես գրգռում են լսողական նյարդը) տարբերությունը: Ուսումնասիրել ականջակալների 60/60 կանոնը (առավելագույնը 60% ձայնով 60 րոպե) և ժեստերի լեզվի դերը ներառական հասարակության մեջ:
- Գիտական եզրակացություն: Կենսաբժշկության նորագույն տեխնոլոգիաները թույլ են տալիս լսողությունը վերականգնել նույնիսկ խխունջի լրիվ խլության դեպքում, իսկ ժեստերի լեզուն հանդիսանում է հաղորդակցման լիարժեք լեզվական համակարգ:
Դերային բաշխում խմբում (4 դեր):
1. Գլխավոր կլինիցիստ (Կոորդինատոր) — Վերահսկում է քննարկման ընթացքը, ժամանակը (10 րոպե նյութի վերլուծություն, 4 րոպե սխեմայի գծագրում) և մասնակցությունը:
2. Գիտական գրագիր (Գրառող) — Գրանցում է կենտրոնի տվյալները, ախտորոշիչ պատճառները, գծագրում է օպտիկական կամ ակուստիկ շտկման սխեման:
3. Օպտիկա-ակուստիկ փորձարար (Հետազոտող) — Փորձարկում է ոսպնյակների բեկման մոդելները կամ աուդիո ալգորիթմները:
4. Առողջապահական խոսնակ (Խոսնակ) — Դասարանին է ներկայացնում կենտրոնի 1.5 րոպեանոց ամփոփիչ զեկույցը:
Միջազգային համատեքստ
Այս ենթաբաժնի բովանդակությունը դեռ չկա։
Քայլ 3. Կշռադատում10 րոպե
Հայկական համատեքստ
Միջազգային համատեքստ
Այս ենթաբաժնի բովանդակությունը դեռ չկա։
Դասի ավարտ5 րոպե
Ամփոփում
Ձևավորող գնահատում
1. Դասարանական համեմատական մատրից.
• Կարճատեսություն (միոպիա) | Պատճառը՝ Ակնագունդը երկարացած է կամ ակնաբյուրեղը չափազանց ուռուցիկ | Կիզակետը՝ Ցանցաթաղանթից ԱՌԱՋ | Շտկումը՝ Երկգոգավոր (ցրող) ոսպնյակներով ակնոց:
• Հեռատեսություն (հիպերմետրոպիա) | Պատճառը՝ Ակնագունդը կարճացած է կամ ակնաբյուրեղը հարթ է | Կիզակետը՝ Ցանցաթաղանթից ՀԵՏՈ | Շտկումը՝ Երկուռուցիկ (հավաքող) ոսպնյակներով ակնոց:
• Ակուստիկ տրավմա / Աղմուկ | Պատճառը՝ Երկարատև բարձր աղմուկ (>85 դԲ), ականջակալներ | Վնասման վայրը՝ Խխունջի մազակազմ բջիջներ | Շտկումը՝ Կանխարգելում, լսողական սարքեր:
• Ծծմբախցան / Օտիտ | Պատճառը՝ Ծծմբի կուտակում կամ վարակ եվստախյան փողով | Վնասման վայրը՝ Արտաքին անցուղի, թմբկաթաղանթ, միջին ականջ | Շտկումը՝ Բժշկական լվացում, հակաբիոտիկներ:
2. Ձևավորող գնահատում. Անհատական ինքնուրույն աշխատանք «Կարծրատիպի կոտրում / Միֆերի դետեկտիվներ»:
Աշակերտը գրավոր հերքում է տարածված սխալ կարծրատիպը՝ բերելով 2 գիտական հիմնավորում.
Կարծրատիպ. «Եթե աչքերդ կամ ականջներդ չեն ցավում, ուրեմն տեսողությունդ ու լսողությունդ լիովին ապահով են, իսկ ակնոց կամ լսողական սարք կրելը «ծուլացնում» և ավելի է փչացնում օրգանը»:
Գիտական հերքում:
1. Ցանցաթաղանթի ֆոտոընկալիչներն ու խխունջի մազակազմ բջիջները զուրկ են ցավային ընկալիչներից. դրանք մահանում են անաղմուկ և անցավ (օրինակ՝ աղմուկից կամ կապույտ լույսից), ուստի ցավի բացակայությունը առողջության երաշխիք չէ:
2. Ճիշտ նշանակված ակնոցը կամ լսողական սարքը ոչ թե ծուլացնում են, այլ վերացնում են թարթչային մկանների ախտաբանական գերլարվածությունը և ապահովում ուղեղի կեղևին հստակ ազդակներով, ինչը կանխում է տեսողության և լսողության հետագա խորը անկումը:
Այսինքն՝ Զարմանքի շերտ: Կանխարգելումն անհամեմատ հզոր է, քան բուժումը:
Սենսորային ընկալիչների մեծ մասը (ցուպիկներ, սրվակներ, խխունջի մազակազմ բջիջներ) նյարդային ծագում ունեն և կյանքի ընթացքում ՉԵՆ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՎՈՒՄ: Կորցրած յուրաքանչյուր ընկալիչ կորչում է ընդմիշտ, ուստի հիգիենայի պարզ կանոնների պահպանումը փրկում է մարդու կյանքի որակը:
Մանկավարժական ամրապնդող երկխոսություն.
Ուսուցիչ. Եթե հրաձգարանում կամ պայթյունի պահին մարդը բացի բերանը, ի՞նչ տեղի կունենա:
Աշակերտ. Օդի ալիքը եվստախյան փողով կմտնի միջին ականջ և ներսից կհակակշռի թմբկաթաղանթին հարվածող արտաքին ճնշմանը՝ փրկելով այն պատռվելուց:
Ուսուցիչ. Փայլո՛ւն է, սա ֆիզիկայի և անատոմիայի փոխկապակցված գործնական օրենքն է:
Տնային աշխատանք
1. Պատկերավոր մտքի քարտեզ (Mind Map-ի տեքստային կառուցվածք).
ՏԵՍՈՂՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԼՍՈՂՈՒԹՅԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ
├── ՏԵՍՈՂՈՒԹՅԱՆ ԽԱՆԳԱՐՈՒՄՆԵՐ ԵՎ ՇՏԿՈՒՄ
│ ├── Կարճատեսություն (միոպիա) ──► Կիզակետը ցանցաթաղանթից ԱՌԱՋ ──► Երկգոգավոր (ցրող) ոսպնյակ
│ ├── Հեռատեսություն (հիպերմետրոպիա) ──► Կիզակետը ցանցաթաղանթից ՀԵՏՈ ──► Երկուռուցիկ (հավաքող) ոսպնյակ
│ └── Այլ խանգարումներ ──► Աստիգմատիզմ, Շլություն, Կատարակտ, Գլաուկոմա, Դալտոնիզմ
├── ՏԵՍՈՂՈՒԹՅԱՆ ՀԻԳԻԵՆԱ ԵՎ ԷՐԳՈՆՈՄԻԿԱ
│ ├── Գրքի հեռավորությունը՝ 30-35 սմ, ձախակողմյան լույս, չկարդալ տրանսպորտում
│ └── Թվային կանոն՝ 20-20-20 (20 րոպե / 20 վայրկյան / 6 մետր) + Վիտամին A
├── ԼՍՈՂՈՒԹՅԱՆ ԽԱՆԳԱՐՈՒՄՆԵՐ ԵՎ ՌԻՍԿԵՐ
│ ├── Ծծմբախցան, Օտիտ (միջին ականջի բորբոքում), Թմբկաթաղանթի պատռվածք (պայթյուն/օտար մարմին)
│ └── Ակուստիկ տրավմա ──► Երկարատև աղմուկ (>85 դԲ) և ականջակալներ ──► Խխունջի բջիջների մահ
└── ՇՏԿՈՒՄ ԵՎ ՆԵՐԱՌԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
├── Լսողական սարքեր (ձայնի ուժեղացում) և Կոխլեար իմպլանտներ (ուղիղ նյարդային գրգռում)
└── Ժեստերի լեզվի մշակույթ և 60/60 կանոն (60 րոպե, 60% ձայն)
2. Անդրադարձ («Առողջապահական 3-2-1» և «Տասը տարի անց»).
• 3-2-1 Ելքի քարտ.
- 3 կարևորագույն հիգիենիկ կանոն, որոնք ես պարտավորվում եմ կիրառել ամեն օր,
- 2 օպտիկական խոտորում, որոնց շտկման ֆիզիկական մեխանիզմը ես այսօր լիարժեք հասկացա,
- 1 գիտական հարց կամ միֆ, որը ես կքննարկեմ իմ ընտանիքի անդամների հետ:
• «Տասը տարի անց» հարց.
«Երբ 10 տարի անց դուք աշխատեք որպես ծրագրավորող, բժիշկ, ինժեներ կամ ուսուցիչ և օրական ժամեր անցկացնեք էկրանների դիմաց կամ աղմկոտ քաղաքում, այսօրվա դասի ո՞ր գիտական սովորությունը կպահպանի ձեր աչքերն ու ականջները երիտասարդ և առողջ»:
3. Տարբերակված տնային աշխատանք (առանց դասագիրք բառի օգտագործման).
• Թեմա՝ «Տեսողության և լսողության խանգարումների կանխարգելումը և շտկումը» (էջ 49-52):
• Մակարդակ Ա (Հիմնական). Գրավոր պատասխանել էջ 50-ի հարցերին, տետրում գծագրել կարճատեսության և հեռատեսության ժամանակ լույսի կիզակետման և ոսպնյակներով շտկման սխեմաները:
• Մակարդակ Բ (Հետազոտական-ստեղծագործական). Կատարել էջ 51-52-ի գործնական հետազոտությունը՝ տանը մեխանիկական ժամացույցով չափել ընտանիքի անդամների լսողական զգայությունը (Ա հատված) կամ բացահայտել կույր բիծը (Բ հատված), արդյունքները գրանցել աղյուսակում և պատրաստել կարճ հուշաթերթիկ «Իմ ընտանիքի թվային սենսորային հիգիենան» թեմայով: