Գլուխ 4. Հոմեոստազ։ Մաշկ — Դաս 15. Մաշկի գործառույթները և կառուցվածքը (էջ 54-56)
- Դասի նպատակներ
- • Գիտելիք: Սովորողը կբնութագրի մաշկը՝ որպես մարդու մարմնի ամենամեծ օրգան (1.5-2 մ²), կնկարագրի մաշկի 3 հիմնական շերտերը (էպիդերմիս/վերնամաշկ, դերմա/բուն մաշկ, հիպոդերմա/ենթամաշկային ճարպային բջջանք) և մաշկի բազմազան գործառույթները՝ պաշտպանական (մեխանիկական, ճառագայթային, մանրէաբանական, ջրային կորուստների կանխում), ջերմակարգավորող, արտազատական, զգայական (ռեցեպտորային) և նյութափոխանակային (վիտամին D-ի սինթեզ)։ Կբացատրի մելանին գունանյութի պաշտպանական դերը, մաշկի ածանցյալների (մազեր, եղունգներ) և գեղձերի (ճարպագեղձեր, քրտնագեղձեր) կառուցվածքն ու նշանակությունը։ • Հմտություն: Սովորողը կզարգացնի մաշկի միկրոկառուցվածքային սխեմաները և նկարները վերլուծելու, մաշկի շերտերի և դրանցում գտնվող գոյացությունների համապատասխանությունը մատրիցում դասակարգելու, մաշկի կառուցվածքի և կատարած գործառույթների միջև պատճառահետևանքային կապերը բացահայտելու և մաշկի խնամքի հիգիենիկ կանոնները գիտականորեն հիմնավորելու հմտությունները։ • Արժեքային համակարգ: Գիտակցել մաշկի՝ որպես օրգանիզմի առաջնային պաշտպանական և հոմեոստատիկ վահանի բացառիկ արժեքը, ձևավորել մաշկի մաքրության, հիգիենայի և արևային ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանվելու անձնական պատասխանատվության սովորույթներ։
- Միջառարկայական կապեր
- • Քիմիա: Մաշկի ջրային և լիպիդային հաշվեկշիռ, ճարպանման նյութերի և քրտինքի (ջուր, միզանյութ, աղեր) քիմիական բաղադրություն, կերատին սպիտակուցի և մելանին պիգմենտի սինթեզ, արևի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությամբ խոլեստերինի ածանցյալներից վիտամին D-ի առաջացում։ • Ֆիզիկա: Մեխանիկական ամրություն և առաձգականություն (կոլագենային և էլաստիկ թելեր), ջերմահաղորդականություն, գոլորշիացման ջերմունակություն (1 գ քրտինքի գոլորշիացման համար 2.45 կՋ էներգիայի ծախս), ջերմության ճառագայթում և կոնվեկցիա։ • Առողջ ապրելակերպ: Մաշկի մաքրության պահպանում, ծակոտիների և գեղձերի խցանումների կանխարգելում, ուլտրամանուշակագույն այրվածքներից պաշտպանություն։
- Խաչվող հասկացություններ
- • Կառուցվածք և գործառույթ: Վերնամաշկի մահացած եղջերային բջիջները ձևավորում են անթափանց պատնեշ, դերմայի շարակցահյուսվածքային թելերն ապահովում են ճկունություն, ճարպագեղձերի արտազատուկը փափկեցնում և պաշտպանում է չորացումից, իսկ քրտնագեղձերն ապահովում են արտազատություն և հովացում։ • Համակարգեր և համակարգային մոդելներ: Մաշկը հոմեոստազը պահպանող բարդ ինտեգրված օրգան-համակարգ է, որը նյարդային և սիրտ-անոթային համակարգերի հետ փոխգործակցելով պահպանում է մարմնի ներքին միջավայրի կայունությունը։
- Դասի խնդիրները
- 1. Ախտորոշել զգայարանների խանգարումների, հիգիենայի և օպտիկական շտկումների վերաբերյալ նախորդ թեմայի յուրացման մակարդակը։ 2. Խթանել սովորողների հետաքրքրությունը կոգնիտիվ առեղծվածի միջոցով՝ բացահայտելով մաշկի՝ որպես բնական «տիեզերական սկաֆանդրի» բացառիկ պաշտպանական հզորությունը։ 3. Կազմակերպել խմբային հետազոտական աշխատանք 4 մասնագիտացված հետազոտական կենտրոններով՝ ուսումնասիրելով էպիդերմիսը, դերման, հիպոդերման և մաշկի գեղձերն ու ածանցյալները։ 4. Համակարգել ստացված գիտելիքները համեմատական մատրիցի լրացման, կարծրատիպի գիտական կոտրման, մտքի քարտեզագրման և տարբերակված տնային առաջադրանքների միջոցով։
- Միջին դպրոցի ՀՊՉ վերջնարդյունքներ
- **Առարկայական, միջին դպրոցի և ՀՊՉ վերջնարդյունքներ:** • ՀՀ ԿԳՄՍՆ Առարկայական չափորոշիչ (Հիմնական դպրոց, Բաժին 1.ա.5): Սովորողը ձեռք է բերում գիտելիք և ըմբռնում իր մարմնի կառուցվածքի, գործառույթների և հիգիենայի վերաբերյալ, բացատրում է օրգանիզմի ամբողջականությունը և հոմեոստազի պահպանումը։ **• Հանրակրթության պետական չափորոշիչ (ՀՊՉ Հիմնական դպրոցի շրջանավարտի ակնկալվող վերջնարդյունքներ՝ Կառավարության N 136-Ն որոշում)::** - [Հ26] Բացատրել բնական համակարգերի փոխկապակցվածությունը, մարդու օրգան-համակարգերի կառուցվածքային և գործառութային միասնությունը։ **• Հանրակրթության պետական չափորոշիչ (ՀՊՉ Հիմնական դպրոցի շրջանավարտի ակնկալվող վերջնարդյունքներ՝ Կառավարության N 136-Ն որոշում)::** - [Հ27] Իրականացնել գիտական հետազոտություններ, կատարել գործնական չափումներ, սխեմատիկ գծագրումներ, վերլուծել տվյալները և անել հիմնավորված եզրակացություններ։ **• Հանրակրթության պետական չափորոշիչ (ՀՊՉ Հիմնական դպրոցի շրջանավարտի ակնկալվող վերջնարդյունքներ՝ Կառավարության N 136-Ն որոշում)::** - [Հ31] Դրսևորել առողջ և անվտանգ ապրելակերպի, անձնական հիգիենայի և վնասվածքների կանխարգելման գիտակցված վարքագիծ։ **• Հանրակրթության պետական չափորոշիչ (ՀՊՉ Հիմնական դպրոցի շրջանավարտի ակնկալվող վերջնարդյունքներ՝ Կառավարության N 136-Ն որոշում)::** - [Հ15] Դրսևորել տրամաբանական, քննադատական և ստեղծագործական մտածողություն («Միֆերի դետեկտիվներ»՝ կարծրատիպի կոտրում)։ **• Հանրակրթության պետական չափորոշիչ (ՀՊՉ Հիմնական դպրոցի շրջանավարտի ակնկալվող վերջնարդյունքներ՝ Կառավարության N 136-Ն որոշում)::** • Առաջնորդական վերջնարդյունք՝ ՄԻԱՍԻՆ ԲԱՑԱՀԱՅՏԵԼ (Collaborative Discovery): Սովորողը դրսևորում է թիմում պատասխանատու դեր ստանձնելու, մաշկի բարդ կառուցվածքային տվյալները համատեղ հետազոտելու և փաստարկված գիտական եզրակացությունները վստահ ներկայացնելու առաջնորդական կարողունակություն։
Կիրառվող մեթոդը՝ «Սենսորային և օպտիկա-ակուստիկ աուդիտ» (նախորդ դասի՝ Տեսողության և լսողության խանգարումների կանխարգելումը և շտկումը թեմայով արագ բլից-ստուգում)։ Մանկավարժական բովանդակություն (5 փակ հա
Դասի սկիզբ5 րոպե
Կիրառվող մեթոդը՝ «Սենսորային և օպտիկա-ակուստիկ աուդիտ» (նախորդ դասի՝ Տեսողության և լսողության խանգարումների կանխարգելումը և շտկումը թեմայով արագ բլից-ստուգում)։
Մանկավարժական բովանդակություն (5 փակ հարցեր՝ 1 ճիշտ թավատառ և 3 կարճ սխալ պատասխաններով)․
1. Որտե՞ղ է կիզակետվում լույսի ճառագայթների փունջը կարճատեսության (միոպիա) դեպքում․
ա) Ցանցաթաղանթի վրա
բ) Ցանցաթաղանթի հետևում
գ) Ցանցաթաղանթից առաջ (դեպի առաջ)
դ) Կույր բծի շրջանում
2. Ինչպիսի՞ ոսպնյակներ ունեցող ակնոցներով են շտկում հեռատեսությունը (հիպերմետրոպիա)․
ա) Երկգոգավոր (ցրող)
բ) Երկուռուցիկ (հավաքող)
գ) Գլանաձև (աստիգմատիկ)
դ) Հարթ ապակիներով
3. Ի՞նչ հեռավորության վրա պետք է գիրքը կամ տետրը պահել աչքերից կարդալիս ու գրելիս․
ա) 10-15 սմ
բ) 20-25 սմ
գ) 30-35 սմ
դ) 50-60 սմ
4. Ո՞ր կառույցի միջոցով է քթըմպանից վարակը հաճախ թափանցում միջին ականջ՝ առաջացնելով օտիտ․
ա) Լսողական նյարդի
բ) Եվստախյան լսափողի
գ) Խխունջի անցուղու
դ) Թմբկաթաղանթի
5. Որքա՞ն է համարվում աղմուկի այն վտանգավոր շեմը, որից բարձր մշտական աղմուկը ոչնչացնում է լսողական մազակազմ բջիջները․
ա) 40-50 դԲ
բ) 60-70 դԲ
գ) 85-90 դԲ
դ) 140-150 դԲ
Նոր նյութի հաղորդում/ամրապնդում35 րոպե
Քայլ 1. Ներգրավում/Խթանում7 րոպե
Կիրառվող մեթոդը՝ «Կոգնիտիվ առեղծված» և «Շրջվիր և խոսիր» (Turn and Talk)։
Մանկավարժական խայծ՝ «Մարդու բնական սկաֆանդրը. Ինչո՞ւ մենք չենք չորանում օդում և չենք լուծվում ջրում»։
Ուսուցիչը դասարանին առաջադրում է պարադոքսալ հարց․ «Մեր օրգանիզմը մոտ 70%-ով բաղկացած է ջրից։ Ինչո՞ւ չոր, շոգ անապատում քայլելիս մեր մարմնի ջուրն ակնթարթորեն չի գոլորշիանում, իսկ տաք լոգանք ընդունելիս կամ լողավազանում ժամերով լողալիս մենք ջուր չենք ներծծում և չենք ուռչում ինչպես սպունգը։ Եվ ինչպե՞ս է պատահում, որ մեր մարմնի ամենամեծ օրգանը, որն ունի մինչև 2 քառակուսի մետր մակերես, ամեն օր կորցնում է միլիոնավոր բջիջներ, բայց երբեք չի մաշվում ու չի բարակում»։
Այսինքն՝ Զարմանքի շերտ: Բնության կատարյալ կենսաբանական զրահը: Մեր մաշկը ոչ թե պարզապես մարմինը պատող «տոպրակ» է, այլ կատարյալ բազմաշերտ կենսատեխնոլոգիական սկաֆանդր։ Նրա արտաքին շերտը՝ վերնամաշկը, ծածկված է մահացած, եղջերացած բջիջներով և ճարպային անջրանցիկ թաղանթով, որոնք հուսալիորեն փակում են ելքն ու մուտքը։ Իսկ մաշկի ներքին շերտերում անդադար բաժանվող բջիջների շնորհիվ մեր ամբողջ արտաքին ծածկույթը լիովին նորանում է յուրաքանչյուր 3-4 շաբաթը մեկ՝ ողջ կյանքի ընթացքում պահպանելով մեր օրգանիզմի հոմեոստազը։
Մանկավարժական երկխոսություն.
Ուսուցիչ. Ի՞նչ եք կարծում, եթե մարդու մաշկը չունենար ճարպագեղձեր, ի՞նչ կպատահեր մաշկի հետ:
Աշակերտ. Այն շատ արագ կչորանար, կճաքճքեր, և մանրէները հեշտությամբ կմտնեին մեր մարմին:
Ուսուցիչ. Լիովին ճիշտ է։ Ճարպագեղձերի օրական արտադրած մոտ 20 գրամ ճարպը մաշկը դարձնում է առաձգական, ջրամերժ և պաշտպանում է ճաքելուց ու բակտերիաներից։
Քայլ 2. Իմաստի ընկալում18 րոպե
Հայկական համատեքստ
Կիրառվող մեթոդը՝ «Մաշկաբանության և հոմեոստազի հետազոտական կենտրոններ» (Կենտրոններով աշխատանք) 4 մասնագիտացված հետազոտական կենտրոններով։
Դասարանը բաժանվում է 4 հետազոտական կենտրոնների, որոնք ուսումնասիրում են մաշկի շերտերը, ածանցյալներն ու գործառույթները (էջ 54-56)․
• Կենտրոն 1. Էպիդերմիսի (Վերնամաշկի) և պիգմենտացիայի լաբորատորիա:
- Հետազոտական նյութ: Բազմաշերտ էպիթելային հյուսվածք, վերնամաշկի արտաքին եղջերացած մահացած բջիջներ (պաշտպանություն վնասվածքներից, մանրէներից և ջրի կորստից), կենդանի բջիջների խորանիստ շերտ (բազմացում և աճ), մելանին գունանյութի սինթեզ և դերը վտանգավոր ուլտրամանուշակագույն (ՈՒՄ) ճառագայթների կլանման գործում, արևայրուք, վիտամին D-ի սինթեզ (էջ 54-55)։
- Գիտական եզրակացություն: Վերնամաշկը մարմնի առաջին պատնեշն է, որտեղ մահացած բջիջները զոհաբերվում են ներքին հյուսվածքները փրկելու համար, իսկ մելանինը կենսաբանական ֆոտոֆիլտր է։
• Կենտրոն 2. Դերմայի (Բուն մաշկի) և նեյրո-անոթային ճարտարապետության բյուրո:
- Հետազոտական նյութ: Խիտ և նոսր թելակազմ շարակցական հյուսվածք, կոլագենային և էլաստիկ առաձիգ թելեր (մաշկի ամրություն և ճկունություն), արյունատար և ավշային անոթների խիտ ցանց, ընկալիչների բազմազանություն (հպման, ճնշման, ջերմային, ցավի ընկալիչներ), մազապարկեր և մազը բարձրացնող հարթ մկաններ («սագամաշկի» ռեֆլեքս) (էջ 54-55)։
- Գիտական եզրակացություն: Դերման մաշկի կենսունակ հիմքն է, որն ապահովում է նրա սնուցումը, մեխանիկական դիմադրողականությունը և կապը կենտրոնական նյարդային համակարգի հետ։
• Կենտրոն 3. Մաշկային գեղձերի և արտազատության կենտրոն:
- Հետազոտական նյութ: Ճարպագեղձեր (արտադրում են օրական մոտ 20 գ ճարպ, ծորանները բացվում են մազապարկերի մեջ, մաշկի փափկեցում, ջրամերժություն, մանրէասպան թթվային միջավայր), քրտնագեղձեր (խողովակաձև կառուցվածք, արտադրում են օրական 0.5-ից մինչև 1.5 լ քրտինք, ծորանները բացվում են ծակոտիներով, ջրի, հանքային աղերի, միզանյութի արտազատում և գոլորշիացման միջոցով ջերմատվություն) (էջ 54-55)։
- Գիտական եզրակացություն: Մաշկային գեղձերը միաժամանակ իրականացնում են պաշտպանական, արտազատական և ջերմակարգավորիչ գործառույթներ՝ ապահովելով հոմեոստազը։
• Կենտրոն 4. Հիպոդերմայի (Ենթամաշկային բջջանքի) և ածանցյալների գիլդիա:
- Հետազոտական նյութ: Ճարպային շարակցական հյուսվածք, հարվածները մեղմացնող (ամորտիզացիոն) դեր, ջերմամեկուսացում (պաշտպանություն գերսառեցումից), պաշարային էներգիայի պահեստ (սովի դեպքում), մաշկի եղջերային ածանցյալներ՝ մազեր և եղունգներ (աճը մազապարկերի բջիջների կիսմամբ՝ օրական 0.4 մմ, պաշտպանական նշանակություն) (էջ 55)։
- Գիտական եզրակացություն: Ենթամաշկային բջջանքը մարմնի ջերմային և էներգետիկ ամրոցն է, իսկ ածանցյալները՝ էվոլյուցիոն պաշտպանական վահաններ։
Աշակերտների դերերը խմբում (4 դեր) [էջ 106]:
1. Գլխավոր դերմատոլոգ (Կոորդինատոր) —
Հետևում է ժամանակին և ապահովում թիմի յուրաքանչյուր անդամի ակտիվ մասնակցությունը։
2. Գիտական գրագիր-սխեմատիկ (Գրառող) —
Լաբորատոր թերթիկում ամփոփ գրանցում է կենտրոնի հետազոտության արդյունքներն ու սխեման։
3. Կենսաֆիզիկոս-փորձարար (Հետազոտող) —
Ուսումնասիրում է մաշկի շերտի ֆունկցիոնալ մեխանիզմները (ճարպ, գոլորշիացում, մելանին)։
4. Գիտական խոսնակ (Խոսնակ) —
Դասարանին հակիրճ ու վստահ ներկայացնում է կենտրոնի 1.5 րոպեանոց հաղորդումը։
Կատարման հստակ քայլաշար սովորողների համար.
1. Բաշխե՛ք դերերը խմբում (30 վայրկյան)։
2. Ուսումնասիրե՛ք տեքստը և նկար 32-ը (8 րոպե)։
3. Լրացրե՛ք աշխատանքային թերթիկի համապատասխան սյունակը (4 րոպե)։
4. Նախապատրաստե՛ք խոսնակի ելույթը (1.5 րոպե)։
Միջազգային համատեքստ
Այս ենթաբաժնի բովանդակությունը դեռ չկա։
Քայլ 3. Կշռադատում10 րոպե
Հայկական համատեքստ
Կիրառվող մեթոդը՝ «Մաշկի կառուցվածքային-գործառութային համեմատական մատրից» [Հ26, Հ27] և Ձևավորող գնահատում՝ «Միֆերի դետեկտիվներ / Կարծրատիպի կոտրում» [Հ15, Հ31]։
1. Դասարանական համեմատական մատրից (Մաշկի շերտերը և գործառույթները)․
• Էպիդերմիս (Վերնամաշկ) | Կառուցվածք՝ Բազմաշերտ էպիթել, մահացած եղջերացած բջիջներ, կենդանի խորանիստ շերտ, մելանոցիտներ | Գործառույթ՝ Մեխանիկական և քիմիական պատնեշ, մանրէների արգելք, ջրակորստի կանխում, ՈՒՄ ճառագայթների կլանում, վիտամին D-ի սինթեզ։
• Դերմա (Բուն մաշկ) | Կառուցվածք՝ Շարակցական հյուսվածք (կոլագենային և էլաստիկ թելեր), արյունատար անոթներ, ընկալիչներ, մազապարկեր, մկաններ, գեղձեր | Գործառույթ՝ Առաձգականություն, մաշկի սնուցում, զգայություն (ցավ, ջերմություն, ճնշում), ջերմակարգավորում (անոթների նեղացում/լայնացում)։
• Ճարպագեղձեր և քրտնագեղձեր | Կառուցվածք՝ Գեղձային էպիթել, արտազատիչ ծորաններ դեպի մազապարկ կամ մաշկի մակերես | Գործառույթ՝ Ճարպի արտադրություն (մաշկի փափկեցում, ջրամերժություն, մանրէասպան միջավայր), քրտինքի արտադրություն (արտազատություն և հովացում գոլորշիացմամբ)։
• Հիպոդերմա (Ենթամաշկային բջջանք) | Կառուցվածք՝ Ճարպային շարակցական հյուսվածք | Գործառույթ՝ Ջերմամեկուսացում, հարվածների մեղմացում (մեխանիկական պաշտպանություն), պաշարային էներգիայի պահեստ։
2. Ձևավորող գնահատում. Անհատական աշխատանք «Կարծրատիպի կոտրում / Միֆերի դետեկտիվներ» [Հ15, Հ31]․
Կոտրել հետևյալ տարածված կարծրատիպը՝ «Քանի որ վերնամաշկի արտաքին շերտի բջիջները մահացած են, դրանք օրգանիզմի համար անպետք աղբ են, իսկ արևայրուքը բացառապես գեղեցկության նշան է, որը որքան մուգ լինի, այնքան մաշկն ավելի առողջ է»։
Աշակերտի գրավոր գիտական հերքումը (2 փաստարկով)․
1) Վերնամաշկի մահացած եղջերացած բջիջները կենսական պաշտպանիչ վահան են. դրանք չունեն նյութափոխանակություն, ինչի շնորհիվ վիրուսներն ու բակտերիաները չեն կարողանում բազմանալ դրանց մեջ, իսկ կերատինը կանխում է մարմնի ջրազրկումը։ Առանց այս «մահացած» շերտի մարդը մի քանի ժամում կմահանար վարակներից և ջրազրկումից։
2) Մելանին գունանյութի կուտակումը (արևայրուքը) ոչ թե պարզապես գեղեցկություն է, այլ օրգանիզմի պաշտպանական հուսահատ ռեակցիան՝ բջիջների ԴՆԹ-ն արևի կործանարար ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից և մաշկի քաղցկեղից պաշտպանելու համար։ Չափազանց երկար արևի տակ մնալը քայքայում է մաշկը և ծանր այրվածքներ առաջացնում։
Այսինքն՝ Զարմանքի շերտ: Մահացած բջիջները, որոնք պաշտպանում են կյանքը: Բնության մեջ ոչինչ աննպատակ չէ. մեր մարմինը միտումնավոր «մահացնում» է իր արտաքին բջիջները, որպեսզի դրանք դառնան անթափանց զրահ ներքին կենդանի բջիջների համար։
Միջազգային համատեքստ
Այս ենթաբաժնի բովանդակությունը դեռ չկա։
Դասի ավարտ5 րոպե
Ամփոփում
Կիրառվող մեթոդը՝ Պատկերավոր մտքի քարտեզ, «Դերմատոլոգիական 3-2-1», «Տասը տարի անց» և Տարբերակված տնային առաջադրանք։
1. Պատկերավոր մտքի քարտեզ (Mind Map).
ՄԱՇԿ (1.5-2 մ²)
├── 1. Էպիդերմիս (Վերնամաշկ)
│ ├── Եղջերացած մահացած բջիջներ (պաշտպանիչ զրահ, անջրանցիկություն)
│ ├── Կենդանի խորանիստ բջիջներ (բազմացում, մաշկի վերականգնում)
│ └── Մելանոցիտներ (մելանին գունանյութ, ՈՒՄ ֆիլտր, վիտամին D)
├── 2. Դերմա (Բուն մաշկ)
│ ├── Կոլագենային և էլաստիկ թելեր (առաձգականություն և ճկունություն)
│ ├── Արյունատար/ավշային անոթներ (սնուցում և ջերմակարգավորում)
│ ├── Ընկալիչներ (տակտիլ, ցավի, ջերմային)
│ ├── Ճարպագեղձեր (20 գ/օր, մաշկի փափկեցում, պաշտպանություն չորացումից)
│ └── Քրտնագեղձեր (մինչև 1.5 լ/օր, ջերմատվություն գոլորշիացմամբ, արտազատություն)
└── 3. Հիպոդերմա (Ենթամաշկային բջջանք)
├── Ճարպային հյուսվածք (ամորտիզացիա, հարվածների մեղմացում)
├── Ջերմամեկուսացում (պաշտպանություն ցրտից)
└── Պաշարային էներգիա (սովի դեպքում)
2. Անդրադարձ («Դերմատոլոգիական 3-2-1» և «Տասը տարի անց»).
• 3 բանալի հասկացություն, որ սովորեցի այսօր (էպիդերմիս, մելանին, դերմա)։
• 2 գործառույթ, որոնք ապահովում են մարմնի հոմեոստազը (գոլորշիացում քրտինքով, ճարպային պատնեշ)։
• 1 հարց, որի մասին կցանկանայի ավելին իմանալ (ինչպե՞ս են առաջանում խալերը կամ սպիները)։
• «Տասը տարի անց» [Հ31]:
Ինչպե՞ս այսօր ձեռք բերած գիտելիքները (արևային պաշտպանություն, մաշկի հիգիենա, ջրային հաշվեկշիռ) կօգնեն քեզ 10 տարի անց ունենալ առողջ, երիտասարդ մաշկ և խուսափել վաղաժամ ծերացումից ու մաշկային հիվանդություններից։
3. Տարբերակված տնային առաջադրանք (ԽՍՏՈՐԵՆ ԱՌԱՆՑ «դասագիրք» բառի օգտագործման)․
Թեմա՝ «Մաշկի գործառույթները և կառուցվածքը», էջ 54-56:
• Մակարդակ Ա (Հիմնական):
Կարդալ թեման (էջ 54-56), տետրում սխեմատիկորեն գծագրել մաշկի 3 շերտերը և նշել դրանցում գտնվող հիմնական գոյացությունները (էջ 55, նկար 32)։ Պատասխանել էջ 56-ի 1-4 ամփոփիչ հարցերին։
• Մակարդակ Բ (Հետազոտական/Ստեղծագործական) [Հ27, Հ31]:
Տնային պայմաններում կատարել ինքնուրույն դիտարկում. մատնահետքերի ուսումնասիրություն խոշորացույցով (լուպայով)։ Բացատրել, թե ինչու են դերմայի պտկիկային շերտի առաջացրած գծերը բացարձակապես անհատական յուրաքանչյուր մարդու համար, և ինչպես է այդ կենսաբանական առանձնահատկությունն օգտագործվում կրիմինալիստիկայում և սմարթֆոնների անվտանգության համակարգերում։
Ձևավորող գնահատում
Այս ենթաբաժնի բովանդակությունը դեռ չկա։
Տնային աշխատանք
Այս ենթաբաժնի բովանդակությունը դեռ չկա։